
Psychologia nie musi zaczynać się dopiero na studiach. Instytut Psychologii Uniwersytetu Jagiellońskiego obejmuje patronatem klasy w kilku liceach – ich uczniowie chodzą na wykłady naukowców, biorą udział w warsztatach i zaglądają do uniwersyteckich laboratoriów. Każda z tych szkół ma przy tym własny pomysł na psychologię: od matury międzynarodowej po szkolne koło zainteresowań – a na końcu możesz sprawdzić, ile zapamiętałeś z tego, jak działa ten program.
Program klas patronackich Instytut Psychologii UJ prowadzi w ramach swoich działań projakościowych. Cel jest prosty: popularyzować psychologię wśród uczniów szkół średnich i wspierać tych, którzy już teraz interesują się nauką. Sam Instytut mówi o budowaniu mostu między szkołą a uczelnią.
W praktyce uczniowie ze szkół objętych patronatem mogą korzystać z trzech form zajęć:
Najważniejszy jest bezpośredni kontakt z kadrą akademicką i dostęp do uniwersyteckiej infrastruktury. Licealista może zobaczyć, jak wygląda psychologia akademicka i naukowa, zanim zdecyduje, czy chce ją studiować.
W II Liceum Ogólnokształcącym im. Hetmana Jana Tarnowskiego w Tarnowie psychologii uczy się od 2009 roku, obecnie w klasie dwujęzycznej. Od 2011 roku szkoła prowadzi też program matury międzynarodowej – International Baccalaureate Diploma Programme, w skrócie IB DP.
Program psychologii obejmuje metody badawcze, podejście biologiczne, poznawcze i społeczno-kulturowe, a także psychologię rozwoju w ciągu życia, psychologię kliniczną i relacje międzyludzkie. Uczniowie sami przeprowadzają eksperymenty badawcze i obserwacje. Z Instytutem Psychologii UJ szkoła współpracuje od 2018 roku – młodzież przyjeżdża na wykłady naukowców i warsztaty w laboratoriach.
Ciekawostka: w tarnowskiej klasie IB psychologia ma dwa poziomy – rozszerzony to 6 godzin tygodniowo, standardowy 4 godziny. Absolwenci tej klasy studiują m.in. na Uniwersytecie Jagiellońskim, Uniwersytecie Warszawskim, w Oksfordzie, Bristolu i na Yale.
Kolegium Europejskie – Niepubliczne Liceum Ogólnokształcące w Krakowie prowadzi program IB DP od 2004 roku i jest najstarszą taką szkołą w południowej Polsce. Wszystkie zajęcia w tym programie odbywają się po angielsku, na poziomie standardowym (SL) albo rozszerzonym (HL). Obok literatury polskiej, geografii, chemii czy biologii uczniowie mogą wybrać m.in. biznes, ekonomię, computer science, visual arts – albo psychologię.
Umowa patronacka działa tu w dwie strony. Uczniowie odwiedzają laboratoria Instytutu, a studenci i badacze przyjeżdżają do szkoły. Młodzież może też korzystać z zasobów laboratoryjnych i bibliotecznych UJ oraz chodzić na warsztaty prowadzone przez studentów psychologii. Przedmiotu uczą w szkole głównie pracownicy naukowo-dydaktyczni uczelni i praktycy.
VIII Liceum Ogólnokształcące w Bielsku-Białej, nazywane „Medykiem”, kształci uczniów w klasach biologiczno-chemicznych i matematyczno-geograficznych. Od roku szkolnego 2019/20 klasy z rozszerzonym polskim, biologią i angielskim przygotowują do studiów, zwłaszcza na psychologii, a ich uczniowie mają w planie przedmiot podstawy psychologii.
Z Instytutem Psychologii UJ szkoła współpracuje od roku szkolnego 2021/2022. Były zajęcia online, wizyty w Instytucie, wykłady i zajęcia w laboratoriach. Według szkoły czas pandemii pokazał, jak bardzo uczniowie potrzebują rzetelnej wiedzy psychologicznej.
XXI Liceum Ogólnokształcące im. Stanisława Witkiewicza – Witkacego to kameralna szkoła dla osób zainteresowanych humanistyką i sztuką. W klasie o profilu psychologicznym uczniowie przez cały czteroletni cykl uczą się podstaw psychologii, co ma ich lepiej przygotować do studiów. Patronat Instytutu szkoła ma od 2023 roku, a młodzież chodzi na wykłady i zajęcia o najnowszej wiedzy psychologicznej.
Liceum co roku organizuje też Dzień Zdrowia Psychicznego i Dni Walki z Depresją. Uczniowie i goście biorą wtedy udział w warsztatach arteterapii, teatroterapii, muzykoterapii i mindfulness.
Najkrótszy staż w programie ma XXVII Liceum Ogólnokształcące im. dra Henryka Jordana. Jego współpraca z Instytutem zaczęła się w 2025 roku i obejmuje członków szkolnego koła psychologicznego oraz innych zainteresowanych uczniów – mogą oni uczestniczyć w zajęciach dodatkowych i warsztatach prowadzonych przez naukowców. Do szkoły mają też przychodzić na praktyki studenci Instytutu Psychologii UJ.
Każda z tych szkół podchodzi do psychologii inaczej: raz to przedmiot w programie IB, raz podstawy psychologii w profilu klasy, raz koło zainteresowań. Wspólne jest jedno – kontakt z uczelnią jeszcze przed maturą. Uczeń, który myśli o psychologii, może dzięki temu sprawdzić:
Dla rodziców, którzy pomagają dziecku wybrać liceum, to jeszcze jedna wskazówka: obok profilu klasy warto sprawdzić, z jaką uczelnią szkoła współpracuje. Opisy wszystkich klas objętych patronatem Instytut publikuje na stronie programu klas patronackich.
Instytut Psychologii UJ prowadzi program klas patronackich, żeby przybliżyć psychologię licealistom. Patronatem objęte są szkoły w Tarnowie, Krakowie i Bielsku-Białej – od klas z maturą międzynarodową po szkolne koło psychologiczne. Uczniowie chodzą na wykłady, warsztaty i zajęcia w laboratoriach Instytutu, a część szkół gości u siebie studentów i badaczy z UJ.
5 pytań · minuta


