Gdy w czasie lekcji zawyje syrena, pierwszym odruchem wielu rodziców jest wsiąść do samochodu i pojechać po dziecko. Procedura, którą MSWiA przesłało w październiku 2026 r. dyrektorom szkół i przedszkoli, mówi coś innego: uczniowie zostają z nauczycielami w budynku, a rodzice nie przyjeżdżają, by nie blokować dojazdu służbom. MEN wydało też dwa poradniki bezpieczeństwa dla klas I–VII — a na końcu możesz sprawdzić, czy wiesz, co robić, gdy alarm zastanie dziecko w szkole.
8 października 2026 r. ministrowie edukacji oraz spraw wewnętrznych i administracji przedstawili wspólny pakiet działań pod hasłem „Bezpieczna szkoła”. Dla rodzin najbardziej praktyczna jest procedura przygotowania na kryzys i reagowania na alerty, którą MSWiA wysłało do dyrektorów szkół i przedszkoli. Opisuje ona, co dzieje się z uczniami przed alarmem, w jego trakcie i po nim.
Najważniejsza zasada jest prosta: po ogłoszeniu alarmu dzieci i nauczyciele pozostają w budynku. Szkoła ma wcześniej wyznaczyć miejsca schronienia i rozdzielić zadania między pracowników, tak by każdy wiedział, kto opiekuje się którą grupą.
Dokument MSWiA zawiera kilka elementów, które bezpośrednio dotyczą uczniów i ich bliskich:
Ostatni punkt bywa dla rodziców najtrudniejszy do zaakceptowania. Chodzi jednak o to, by okolice szkoły nie zostały zablokowane przez dziesiątki samochodów akurat wtedy, gdy na miejsce musi dotrzeć straż, policja albo karetka. Imienna kontrola obecności ma z kolei sprawić, że nikt nie zostanie pominięty.
Próbny alarm w szkole kojarzy się zwykle z ewakuacją, czyli szybkim wyjściem z budynku. MEN zapowiedziało nowelizację rozporządzenia w sprawie bezpieczeństwa i higieny w szkołach, która ma pozwolić ćwiczyć także schronienie się w bezpiecznym miejscu, m.in. na wypadek zagrożenia atakiem z powietrza. Według stanu z 8 października 2026 r. była to zapowiedź, a nie przyjęty akt prawny.
Planowane zmiany mają też wprost określić obowiązki dyrektorów w zakresie zapoznawania z procedurami bezpieczeństwa uczniów, rodziców i pracowników szkoły. Równolegle oba ministerstwa pracują nad rozwiązaniami ustawowymi dotyczącymi prowadzenia ćwiczeń na wypadek różnych zagrożeń. Niezależnie od tego MEN przekazało szkołom instrukcję postępowania w przypadku zagrożenia z powietrza.
Do końca 2026 r. w każdej szkole ma się odbyć co najmniej jedno spotkanie o procedurach bezpieczeństwa w sytuacjach kryzysowych, z udziałem społeczności szkolnej i przedstawicieli służb. To dobra okazja, by rodzic zapytał, gdzie w szkole jego dziecka wyznaczono miejsce schronienia i kto w takiej sytuacji odpowiada za daną klasę.
Zaplanowano również szkolenia dla 7,5 tys. dyrektorów szkół i przedszkoli, na które przeznaczono ponad 45 mln zł. Mają dotyczyć procedur bezpieczeństwa i budowania zespołów kryzysowych. MEN razem z MSWiA przygotowuje ponadto program wzorowany na „Edukacji z wojskiem”, a nauczyciele mają dostać scenariusze zajęć o postępowaniu w sytuacjach nadzwyczajnych. Szefowa MEN zwróciła też uwagę na znaczenie nauki pierwszej pomocy.
Druga część pakietu to materiały dla samych dzieci. MEN opublikowało dwa poradniki „Wiedza moją Tarczą” dla uczniów szkół podstawowych, przygotowane we współpracy m.in. z MSWiA, MON, Akademią Pożarniczą, Rządowym Centrum Bezpieczeństwa, NASK PIB i Ośrodkiem Rozwoju Edukacji. Oba można pobrać ze strony ministerstwa jako pliki PDF.
Wersja dla klas I–III prowadzi dzieci przez 45 wyzwań, od zagadek i rymowanek po rysowanie. Towarzyszą im Kasia i Lucek. Uczniowie dowiadują się, jak wezwać pomoc pod numerem 112, jak bezpiecznie chodzić po drodze i korzystać z internetu, co robić podczas pożaru, powodzi, alarmu albo braku prądu, a także jak się zachować, gdy zgubią się w tłumie. Po każdym zadaniu kolorują fragment swojej „tarczy bezpieczeństwa”.
Poradnik dla klas IV–VII składa się z 15 misji, a każda z nich ma trzy wyzwania. Starsi uczniowie poznają sygnały alarmowe i zasady ewakuacji, uczą się chronić swoje dane i konta w sieci, sprawdzać informacje oraz rozpoznawać hejt. Ważna część dotyczy podziału na to, co dziecko może zrobić samo, a do czego potrzebny jest dorosły. Na zakończenie można uzupełnić certyfikat eksperta bezpieczeństwa.
Wiele zadań zakłada pracę z rodzicem lub opiekunem. Chodzi m.in. o wspólne przygotowanie plecaka bezpieczeństwa, przećwiczenie opuszczania domu w sytuacji zagrożenia i opracowanie z bliskimi rodzinnego planu kryzysowego. Dla dorosłych to gotowy punkt wyjścia do spokojnej rozmowy, bez straszenia dziecka.
MEN przypomina numery, które warto mieć pod ręką. 112 to numer alarmowy na wypadek bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia. 116 111 to bezpłatny telefon zaufania dla dzieci i młodzieży, czynny całą dobę. 800 12 12 12 to bezpłatny i anonimowy Dziecięcy Telefon Zaufania Rzecznika Praw Dziecka, również działający całodobowo.
Gdy w czasie lekcji zostanie ogłoszony alarm, uczniowie zostają z nauczycielami w budynku, w wyznaczonym miejscu schronienia, a obecność sprawdza się według listy. Rodzice nie jadą wtedy pod szkołę. Zapowiedziane zmiany w przepisach mają wprowadzić do szkół ćwiczenia schronienia, a nie tylko ewakuacji. Poradniki „Wiedza moją Tarczą” dla klas I–III i IV–VII pomagają przygotować dziecko na trudne sytuacje, najlepiej razem z dorosłym.
5 pytań · minuta
poleca:
