Uczeń technikum czy branżówki nie kończy szkoły z samym świadectwem w ręku. Po drodze czeka go egzamin zawodowy: część pisemna przy komputerze i część praktyczna, w której trzeba coś wykonać, naprawić albo przygotować. Centralna Komisja Egzaminacyjna opisuje, kto musi do niego podejść, ile trwa i ile punktów trzeba zdobyć, żeby dostać certyfikat, a potem dyplom zawodowy — a na końcu możesz sprawdzić, jak blisko Ci do egzaminacyjnej formy.
Egzamin zawodowy w formule 2019 zdają osoby, które uczą się według podstawy programowej kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego. Obowiązek dotyczy przede wszystkim:
To nie jest formalność. Przystąpienie do egzaminu w roku szkolnym albo semestrze wskazanym przez dyrektora szkoły jest jednym z warunków promocji do następnej klasy i ukończenia szkoły. Kto nie podejdzie, może nie dostać promocji albo nie ukończyć szkoły. O obowiązku dyrektor informuje uczniów najpóźniej 10 dni od początku roku szkolnego lub semestru.
Inaczej wygląda sytuacja ucznia branżówki, który jako młodociany pracownik uczy się zawodu u rzemieślnika. Warunkiem ukończenia szkoły jest wtedy egzamin czeladniczy przed komisją izby rzemieślniczej, a rodzaj obowiązkowego egzaminu ustala dyrektor na podstawie umowy z pracodawcą.
Do egzaminu mogą przystąpić także absolwenci techników, branżówek i szkół policealnych, osoby po kwalifikacyjnym kursie zawodowym (KKZ), uczestnicy niektórych staży oraz osoby zdające w trybie eksternistycznym. To ważna furtka dla tych, którzy chcą zdobyć kwalifikację już po szkole albo uzupełnić brakującą.
Jeden egzamin dotyczy jednej kwalifikacji wyodrębnionej w zawodzie. Zakres wiadomości i umiejętności wynika z podstawy programowej danego zawodu. CKE publikuje informatory o egzaminie zawodowym, w których są między innymi przykładowe pytania i zadania. To najlepszy punkt startu do nauki.
Egzamin odbywa się w dwóch sesjach: zimowej i letniej. Dokładne daty części pisemnej i praktycznej podaje co roku komunikat dyrektora CKE. Deklarację przystąpienia składa się:
Osoby z KKZ muszą pamiętać, że kurs powinien zakończyć się najpóźniej sześć tygodni przed pierwszym dniem terminu głównego. Kto z przyczyn losowych lub zdrowotnych nie przystąpi do egzaminu w terminie głównym, może skorzystać z terminu dodatkowego w tej samej sesji.
Część pisemną zdaje się przy komputerze, w Systemie Informatycznym Obsługującym Egzaminy Zawodowe (SIOEZ). Trwa 60 minut i składa się z 40 zadań zamkniętych, każde z czterema odpowiedziami, z których tylko jedna jest prawidłowa. Zadania są losowane dla każdego zdającego z bazy prowadzonej przez CKE. Osoby, które potrzebują dostosowania warunków, mogą pisać na wydrukowanym, dostosowanym arkuszu.
W części praktycznej zdający wykonuje zadanie na stanowisku egzaminacyjnym, a jego efektem jest wyrób, usługa lub dokumentacja. Ta część trwa od 120 do 240 minut – dokładny czas dla danej kwalifikacji podaje informator. Dodatkowe 10 minut, niewliczane do czasu egzaminu, przeznacza się na zapoznanie z treścią zadania i wyposażeniem stanowiska. W kwalifikacjach wskazanych w komunikacie dyrektora CKE zadania części praktycznej są jawne.
Żeby zdać, trzeba uzyskać co najmniej 50% punktów z części pisemnej, czyli minimum 20 punktów, oraz co najmniej 75% punktów z części praktycznej. Wynik ustala i przekazuje okręgowa komisja egzaminacyjna.
Laureaci i finaliści turniejów oraz olimpiad tematycznych związanych z daną dziedziną są zwolnieni z części pisemnej. Na certyfikacie dostają z niej najwyższy wynik, czyli 100%.
Dla uczniów i słuchaczy egzamin jest bezpłatny. Płacą między innymi absolwenci i osoby po KKZ, gdy podchodzą do egzaminu po raz trzeci i kolejny, a także osoby zdające eksternistycznie. W przypadku młodocianych pracowników koszt egzaminu w pierwszym terminie pokrywa pracodawca. Wysokość opłaty ustala i publikuje dyrektor okręgowej komisji egzaminacyjnej.
Po zdaniu egzaminu z jednej kwalifikacji zdający dostaje certyfikat kwalifikacji zawodowej. Kto ma certyfikaty ze wszystkich kwalifikacji wyodrębnionych w zawodzie i odpowiedni poziom wykształcenia, otrzymuje dyplom zawodowy. Dołącza się do niego Europass – Suplement do Dyplomu Zawodowego, który ułatwia zrozumienie kwalifikacji pracodawcom i instytucjom za granicą. Certyfikaty z różnych formuł egzaminu, a także świadectwo czeladnicze, można łączyć, żeby uzyskać dyplom. Kto nie zdał, otrzymuje informację o wynikach.
Warunki egzaminu można dostosować na podstawie odpowiednich dokumentów, między innymi dla osób niesłyszących i słabosłyszących, niewidomych i słabowidzących, z niepełnosprawnością ruchową, z autyzmem, przewlekle chorych, a także uczniów z opinią poradni o dysleksji czy dyskalkulii. Czas obu części może zostać wtedy przedłużony.
Egzamin zawodowy to dla ucznia technikum czy branżówki obowiązek, od którego zależy promocja i ukończenie szkoły. Składa się z godzinnego testu przy komputerze i kilkugodzinnego zadania praktycznego, a próg zdawalności jest wyższy w części praktycznej. Certyfikaty z kolejnych kwalifikacji składają się na dyplom zawodowy z suplementem Europass. Aktualne terminy sesji warto co roku sprawdzić w komunikacie dyrektora CKE.
5 pytań · minuta
poleca:
