Zdałeś maturę, ale w głowie masz mętlik? Nie wiesz, jaki kierunek studiów wybrać, czujesz wypalenie nauką lub po prostu marzysz o wielkiej przygodzie, zanim na dobre wejdziesz w dorosłość? Odpowiedzią może być „gap year”, czyli rok przerwy. Na Zachodzie to standard, w Polsce zjawisko to wciąż budzi skrajne emocje. Czy warto odłożyć indeks na półkę i dać sobie rok wolnego?
Jeszcze do niedawna polski model edukacji wydawał się z góry zaprogramowany: szkoła podstawowa, liceum lub technikum, a potem natychmiast studia. Wyłamanie się z tego schematu często spotykało się z niezrozumieniem. Dziś jednak coraz więcej młodych Polaków świadomie decyduje się na gap year. Jakie są blaski i cienie tej decyzji?
Czas na poznanie siebie i uniknięcie pomyłki: Wielu 19-latków nie wie, co chce robić w życiu. Rok przerwy to idealny moment, by na spokojnie przemyśleć swoje predyspozycje. Lepszy świadomy wybór studiów po roku niż rezygnacja z nich po pierwszym, frustrującym semestrze.
Odpoczynek i regeneracja: Przygotowania do matury potrafią wycisnąć ostatnie soki. Gap year zapobiega wypaleniu i pozwala z naładowanymi bateriami wrócić do nauki akademickiej.
Zdobycie pierwszego doświadczenia: Czas wolny od nauki to świetna okazja na podjęcie pierwszej poważniejszej pracy.
Nauka samodzielności: Rok poza domem (zwłaszcza jeśli zdecydujemy się na wyjazd) uczy zarządzania budżetem, radzenia sobie z problemami i asertywności szybciej niż jakikolwiek wykład.
Wypadnięcie z rytmu nauki: Po kilkunastu miesiącach bez podręczników i egzaminów powrót do regularnego przyswajania wiedzy może być trudny i wymagać sporo dyscypliny.
Presja otoczenia: W Polsce wciąż można spotkać się z krzywym spojrzeniem cioć i wujków na rodzinnych spotkaniach. Trzeba przygotować się na powracające pytania o to, „kiedy wreszcie pójdziesz na studia”.
Ryzyko, że „rok” zmieni się w „zawsze”: Zasmakowanie niezależności finansowej, jaką daje praca na pełen etat, sprawia, że część młodych ludzi nigdy nie wraca do planów o wyższym wykształceniu.
Rok przerwy to nie jest dwunastomiesięczne leżenie na kanapie przed telewizorem. Aby gap year miał sens, musi być zaplanowany. Oto najpopularniejsze ścieżki:
Praca zarobkowa (w Polsce lub za granicą): Praca sezonowa w Holandii, zbiory owoców w Norwegii czy praca w gastronomii w większym polskim mieście. Pozwala odłożyć sporą sumę pieniędzy, która zapewni swobodę podczas przyszłych studiów.
Wolontariat: Znakomitą opcją jest m.in. Europejski Korpus Solidarności (EKS). Oferuje on darmowe wyjazdy na wolontariat do innych krajów, zapewniając przy tym zakwaterowanie, wyżywienie i drobne kieszonkowe. To szansa na zrobienie czegoś dobrego, naukę języka i poznanie ludzi z całego świata.
Podróże i Work&Travel: Programy pozwalające połączyć pracę z podróżowaniem (np. po USA czy Australii) to klasyka gap yearu.
Rozwój kompetencji: Zrobienie prawa jazdy, kursów programowania, czy intensywna nauka drugiego języka obcego.
Perspektywa uczelni: Polskie uniwersytety i politechniki nie faworyzują, ani nie dyskryminują kandydatów po roku przerwy. Rekrutacja opiera się na wynikach z matury – system elektroniczny nie ocenia rocznika Twojego świadectwa, a jedynie punkty. Należy jednak pamiętać, że niektóre zasady (np. dotyczące zwolnień czy dodatkowych punktów z olimpiad) mają określony termin ważności, co warto sprawdzić zawczasu w informatorze uczelni.
Perspektywa pracodawców: Z punktu widzenia rynku pracy, mądrze zaplanowany gap year to ogromny atut! Pracodawcy coraz rzadziej patrzą tylko na dyplom, a coraz częściej na tzw. umiejętności miękkie (komunikatywność, zaradność, praca w grupie). Wpisanie w CV wolontariatu zagranicznego czy półrocznej pracy w obcym kraju to dowód na proaktywność, odwagę i dobrą znajomość języków obcych. Tzw. "luka w życiorysie" jest problemem tylko wtedy, gdy nie potrafisz wytłumaczyć, co w tym czasie robiłeś.
Gap year to nie jest magiczne lekarstwo na brak planu na życie, ale przemyślane narzędzie do własnego rozwoju. Jeśli czujesz, że potrzebujesz czasu na podjęcie kluczowych decyzji – daj go sobie. Polskie realia rynkowe i edukacyjne są na to w pełni gotowe. Zamiast iść na przypadkowy kierunek pod wpływem presji, czasem po prostu warto wcisnąć pauzę.
poleca:
