Ministerstwo Edukacji Narodowej sfinalizowało prace nad nowymi rozporządzeniami, które od 1 września 2026 roku wprowadzają do polskich szkół istotne zmiany w podstawie programowej. Zgodnie z podpisanymi dokumentami, w planach lekcji pojawi się nowy, obowiązkowy przedmiot – edukacja zdrowotna. Zagadnienia związane ze zdrowiem seksualnym zostały z niego wydzielone i będą nauczane w formie zajęć fakultatywnych.
Nowy przedmiot będzie realizowany obowiązkowo w szkołach podstawowych w klasach IV–VIII w wymiarze jednej godziny tygodniowo. Warto jednak zaznaczyć, że w poszczególnych latach wymiar ten będzie stopniowo redukowany (odpowiednio o 1 lub 2 godziny w wybranych klasach), a w ósmej klasie zajęcia potrwają jedynie do końca stycznia. W szkołach ponadpodstawowych (liceach, technikach i branżowych szkołach I stopnia) zaplanowano po jednej godzinie tygodniowo w dwóch rocznikach, o których wyborze zadecyduje dyrektor placówki.
Podstawa programowa tego przedmiotu bazuje na dziewięciu z dziesięciu dotychczasowych działów tematycznych. Wprowadzono do nich jednak kluczowe aktualizacje. Uczniowie dowiedzą się między innymi:
jak krytycznie korzystać z wiedzy opartej na dowodach naukowych oraz rozpoznawać dezinformację w sieci (w tym zagrożenia takie jak phishing, deepfake czy kradzież tożsamości),
jak prawidłowo dbać o higienę jamy ustnej i odpowiednio nawadniać organizm,
jak rozumieć potrzeby osób z chorobami przewlekłymi (np. po udarze mózgu) oraz jak udzielać pierwszej pomocy przy napadach padaczkowych,
jak budować relacje oparte na odpowiedzialności i doceniać wartość rodziny, w tym także rodzin wielodzietnych,
jak rozpoznawać przemoc, dbać o własne granice osobiste i reagować na ich przekraczanie (dla klas IV–VI).
Zrezygnowano natomiast z nadmiernie szczegółowych opisów anatomii i nieprawidłowości układu moczowo-płciowego. W zamian program uzupełniono o szerszą edukację dotyczącą zaburzeń cyklu miesiączkowego. Ponadto zredukowano obowiązkową liczbę doświadczeń edukacyjnych do minimum jednego w roku.
Treści dotyczące seksualności człowieka, świadomego rodzicielstwa oraz prokreacji zostały wyodrębnione jako osobny, nieobowiązkowy moduł. Wymiar tych zajęć wyniesie: jedną godzinę rocznie w klasach IV–VI, dwie godziny rocznie w klasach VII–VIII oraz trzy godziny rocznie w dwóch wybranych klasach szkół ponadpodstawowych.
Warunkiem rozpoczęcia zajęć z tego modułu jest organizacja przez dyrekcję szkoły spotkania informacyjnego dla rodziców (oraz pełnoletnich uczniów). Udział w przedmiocie opiera się na zasadzie prawa do sprzeciwu. Oznacza to, że uczeń nie weźmie udziału w lekcjach jedynie wtedy, gdy jego rodzice (lub on sam, będąc pełnoletnim) złożą u dyrektora pisemną rezygnację.
Ministerstwo doprecyzowało również wymagania kadrowe. Obowiązkowej edukacji zdrowotnej będą mogli uczyć dotychczasowi specjaliści w tej dziedzinie, a także nauczyciele edukacji dla bezpieczeństwa oraz (w przyszłości) kształcenia obronnego.
Do prowadzenia zajęć fakultatywnych ze zdrowia seksualnego uprawnieni zostaną m.in. nauczyciele biologii, przyrody, wychowania fizycznego, psycholodzy szkolni, absolwenci kierunków medycznych z przygotowaniem pedagogicznym, a także dawni nauczyciele „wychowania do życia w rodzinie”. Zaznaczono przy tym wyraźnie, że nauczyciele edukacji dla bezpieczeństwa nie otrzymają automatycznych uprawnień do prowadzenia tego nieobowiązkowego modułu.
Nowe rozporządzenia wprowadzają także szereg korekt w ramowych planach nauczania. W szkołach podstawowych (klasy IV–VIII) narzucono wymóg zestawiania w bloku dwóch godzin języka polskiego tygodniowo. Ponadto, od roku szkolnego 2027/2028 dotychczasowy przedmiot „edukacja dla bezpieczeństwa” zostanie w szkole podstawowej zastąpiony przez „kształcenie obronne”. Doprecyzowano też zasady powierzania zajęć z wychowania fizycznego, plastyki, muzyki i informatyki w edukacji wczesnoszkolnej odpowiednim specjalistom spoza edukacji zintegrowanej.
Przewidziano również przepisy przejściowe dla uczniów szkół ponadpodstawowych, którzy w roku 2026/2027 będą w trakcie nauki, co pozwoli dyrektorom na płynne dostosowanie planów lekcji do nowych wymogów MEN.
poleca:
