Stres towarzyszący maturze jest zjawiskiem powszechnym, jednak w sytuacji, gdy przeradza się on w panikę, wymaga odpowiedniej reakcji, aby nie zawładną psychiką zdającego. Osoby piszące egzamin często doświadczają wówczas pustki w głowie, przyspieszonego oddechu oraz negatywnych myśli. Zrozumienie mechanizmów stresu oraz odpowiednie przygotowanie pozwalają zapanować nad tym stanem.
Panika w trakcie egzaminu wynika z kilku czynników: presji czasu, ciszy panującej na sali oraz świadomości powagi sytuacji. Napięcie nierzadko kumuluje się u maturzystów przez wiele tygodni, co jest efektem intensywnych przygotowań, oczekiwań ze strony rodziny oraz osobistych ambicji. W takich okolicznościach wystarczy jedno trudniejsze polecenie w arkuszu, aby wywołać u zdającego lawinę niepożądanych emocji.
Pojawiają się wtedy różne reakcje fizjologiczne, organizm traktuje daną sytuację tak, jakby znalazł się w bezpośrednim zagrożeniu. U zdających można zaobserwować przyspieszone bicie serca, spłycony oddech oraz zimne dłonie. Należy pamiętać, że jest to naturalna reakcja układu nerwowego, który wszedł na zbyt wysokie obroty, a nie objaw słabości czy braku wiedzy. Zamiast uporczywie walczyć z trudnym zadaniem, pierwszym krokiem powinno być zawsze uspokojenie organizmu.
Ponieważ nagły atak paniki może przydarzyć się każdej osobie przystępującej do egzaminu, warto zawczasu przygotować się na taką ewentualność i wdrożyć odpowiednie metody działania.
Krok 1: Rzetelne przygotowanie przed egzaminem
Podstawą jest systematyczne przerabianie materiału, udział w kursach oraz regularne powtórki. Zdający powinien ćwiczyć rozwiązywanie zadań pod presją czasu, na przykład z użyciem alarmu, oraz wyobrażać sobie moment rozdawania arkuszy. Oswajanie się z sytuacją egzaminacyjną zmniejsza odczuwany później stres i zwiększa poczucie kontroli.
Krok 2: Zatrzymanie się i świadomy oddech
Jeżeli panika uderzy w trakcie rozwiązywania arkusza, uczeń powinien na chwilę przerwać pracę. Odłożenie długopisu i skupienie się na kilku głębokich oddechach (wdech nosem, wydech ustami) skutecznie obniża napięcie i wysyła do ciała sygnał, że sytuacja jest bezpieczna.
Krok 3: Omijanie trudnych zadań
Gdy konkretne polecenie sprawia trudność i blokuje zdającego, zaleca się pozostawienie go na później i przejście do kolejnych pytań. Rozwiązanie prostszych zadań z arkusza pozwala na odzyskanie rytmu pracy oraz utraconej pewności siebie.
Krok 4: Przywołanie w pamięci dotychczasowej nauki
Pomocne w redukcji stresu jest uświadomienie sobie przez maturzystę, jak wiele czasu poświęcił na przygotowania. Przypomnienie sobie rozwiązanych wcześniej arkuszy, dobrych odpowiedzi na trudne pytania oraz nabytego doświadczenia sprawia, że napięcie zaczyna stopniowo odpuszczać.
Panika egzaminacyjna to stan przejściowy, który trwa zaledwie kilka minut. Jeżeli zdający nie będzie podsycał jej katastroficznymi myślami, szybko minie. Głównym celem nie jest bowiem bezbłędne napisanie egzaminu, lecz wykazanie się swoją wiedzą i umiejętnościami na tyle, na ile pozwalają na to warunki stresu.
poleca:
