W dniach 11 i 12 marca 2026 roku Minister Edukacji Barbara Nowacka złożyła podpisy pod rozporządzeniami wprowadzającymi nowe podstawy programowe oraz zmienione ramowe plany nauczania. Zmiany te obejmują wychowanie przedszkolne, kształcenie ogólne w szkołach podstawowych oraz edukację dzieci z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym. Publikacja dokumentów w Dzienniku Ustaw zaplanowana jest na około 20 marca bieżącego roku.
Proces wdrażania nowych przepisów został rozłożony w czasie:
Od 1 września 2026 r.: Nowe zasady obejmą wszystkie dzieci w placówkach wychowania przedszkolnego oraz uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym. W ogólnodostępnych szkołach podstawowych system będzie wdrażany sukcesywnie, zaczynając od klas I i IV.
Od 1 września 2027 r.: Zmodyfikowana podstawa programowa zacznie obowiązywać na lekcjach edukacji dla bezpieczeństwa w klasach VIII.
Nowe wytyczne dla najmłodszych precyzują cele wychowania, zadania placówek oraz oczekiwane osiągnięcia dzieci. Dokument kładzie silny nacisk na higienę cyfrową – kontakt z urządzeniami ekranowymi ma zostać zminimalizowany i ograniczony wyłącznie do celów dydaktycznych realizowanych przez nauczyciela.
Wprowadzono innowacyjne „doświadczenia edukacyjne”, które mają na celu budowanie poczucia sprawczości u dzieci. Dzięki praktycznemu charakterowi zajęć przedszkolaki będą rozwijać umiejętności komunikacyjne, zdolność współpracy oraz kluczowe kompetencje fundamentalne i przekrojowe.
Zreformowana podstawa programowa modyfikuje edukację w szkole podstawowej, wprowadzając istotne nowości organizacyjne i merytoryczne. Kwestie związane z edukacją zdrowotną i wychowaniem fizycznym pozostają bez zmian w stosunku do przepisów z roku szkolnego 2025/2026.
Edukacja wczesnoszkolna (klasy I–III): Nauczanie zachowa zintegrowany charakter. Główny nacisk położono na rozwój kompetencji fundamentalnych (językowych, matematycznych, cyfrowych i ruchowych) oraz przekrojowych, takich jak myślenie krytyczne, kreatywność, rozwiązywanie problemów czy dbanie o siebie i innych. Czas trwania obowiązkowych zajęć w tym etapie zostanie wydłużony z 20 do 21 godzin tygodniowo.
Klasy IV–VIII: Program nauczania ustrukturyzowano wokół sześciu interdyscyplinarnych modułów tematycznych: bezpieczeństwo i obrona, medialny, filozoficzny, ekonomiczno-finansowy, klimatyczny oraz kultura. Nauczyciele zyskają możliwość wyboru dodatkowych wymagań edukacyjnych w celu poszerzania wiedzy uczniów (zagadnienia te nie pojawią się na egzaminie ósmoklasisty). Podobnie jak w przedszkolach, wdrożono nacisk na praktyczne „doświadczenia edukacyjne”.
Rozporządzenie dotyczące ramowych planów nauczania modyfikuje dotychczasowy układ zajęć w klasach starszych (zmiany te obowiązują w klasach I i IV od roku 2026/2027):
Przyroda: W klasach IV–VI wprowadzony zostanie nowy, interdyscyplinarny przedmiot realizowany w wymiarze 3 godzin tygodniowo (zajęcia będą zestawiane w minimum dwugodzinne bloki).
Edukacja obywatelska: Przedmiot ten zastąpi wiedzę o społeczeństwie (WOS) nauczaną do tej pory w klasie VIII. Będzie on realizowany w klasach VI i VII w wymiarze 1 godziny tygodniowo.
Zajęcia praktyczno-techniczne: Zastąpią dawną technikę w klasach IV–VI. Będą odbywać się w dwugodzinnych blokach (2 godziny tygodniowo), co ma ułatwić realizację większych projektów.
Bezpieczeństwo i wychowawstwo: Zrezygnowano z odgórnego narzucania całej tematyki godzin z wychowawcą, jednak wprowadzono obowiązek, by w klasach IV–VIII minimum jedna godzina w miesiącu była poświęcona na bezpieczne zachowania w czasie pokoju i wojny.
Godziny dyrektorskie: Ich pula dla klas IV–VIII wzrośnie z 4 do 6 godzin. Będzie można je przeznaczyć na rozwijanie kompetencji fundamentalnych.
Tydzień projektowy: Docelowo, od roku szkolnego 2030/2031 we wszystkich klasach IV–VIII (z wyjątkiem szkół dla dorosłych) każdego roku organizowany będzie obowiązkowy tydzień projektowy. Rozwiązanie to ma promować aktywne zdobywanie wiedzy zamiast biernego jej przyswajania, a także integrację różnych dziedzin nauki i pracę zespołową. Wprowadzanie tego wymogu będzie stopniowe (od klas IV i V w roku 2027/2028). Instytut Badań Edukacyjnych – Państwowy Instytut Badawczy opracowuje już specjalny poradnik wspierający szkoły w tym procesie.
Dla uczniów z niepełnosprawnością w stopniu umiarkowanym lub znacznym przygotowano program oparty na modelu biopsychospołecznym i wytycznych ICF (Międzynarodowej Klasyfikacji Funkcjonowania, Niepełnosprawności i Zdrowia). Nowa, odmienna hierarchia celów opiera się na dziewięciu obszarach Szkolnej Oceny Funkcjonalnej, stanowiąc bazę do planowania lekcji.
Zamiast dotychczasowych czterech, wyodrębniono sześć rodzajów zajęć edukacyjnych:
Porozumiewanie się
Edukacja środowiskowa
Edukacja społeczna
Edukacja osobista i zdrowotna
Edukacja artystyczna
Wychowanie fizyczne
Poszerzono również szczegółowe treści z zakresu m.in. kompetencji cyfrowych, kształtowania postaw etycznych, edukacji zdrowotnej i umiejętności matematyczno-językowych.
poleca:
