Zastanawialiście się kiedyś, co tak naprawdę siedzi w głowach ludzi, którzy układają te wszystkie arkusze? Egzamin ósmoklasisty to dla wielu pierwszy poważny „boss” w edukacyjnej przygodzie. Choć 2026 rok wydaje się odległy, Centralna Komisja Egzaminacyjna już teraz wykłada karty na stół. To nie jest zwykły test – to przepustka do wymarzonego liceum, a zasady gry są jasno określone w najnowszych informatorach. Czas sprawdzić, co czeka młodsze roczniki.
Egzamin ósmoklasisty to punkt obowiązkowy dla każdego, kto chce zamknąć temat podstawówki. Najważniejszą wiadomością dla wszystkich zestresowanych jest fakt, że tego testu nie da się nie zdać. Prawo nie przewiduje minimalnego wyniku, który trzeba wykręcić, aby zaliczyć całość. Mimo to, nie warto go lekceważyć, ponieważ wyniki to Twoja główna karta przetargowa podczas rekrutacji do szkół ponadpodstawowych. To one decydują o tym, czy dostaniesz się do klasy z Twoim ulubionym profilem, gdy chętnych będzie więcej niż miejsc.
Całe egzaminacyjne zamieszanie trwa trzy kolejne dni. Pierwszego dnia wjeżdża język polski, na który przewidziano 150 minut. Drugi dzień to matematyka – tu walka z liczbami trwa 125 minut. Finał zmagań to język obcy nowożytny, gdzie na wykazanie się skillem masz 110 minut. Co ważne, ten czas obejmuje już wszystko: od czytania poleceń po mozolne przenoszenie odpowiedzi na kartę. Nie ma więc co liczyć na dodatkowe minuty „po dzwonku”, bo zasady są tu sztywniejsze niż u Twojego najbardziej srogiego profesora.
Wybór języka obcego na egzaminie nie jest całkowicie dowolny, co dla niektórych może być sporym zaskoczeniem. Do wyboru jest angielski, francuski, hiszpański, niemiecki, rosyjski i włoski. Jest jednak jeden istotny haczyk: uczeń może zdawać tylko ten język, którego uczy się w szkole w ramach obowiązkowych lekcji. Jeśli więc prywatnie śmigasz po hiszpańsku, ale w szkole masz tylko angielski, to na arkuszu zobaczysz pytania w języku Szekspira. Wszystko to bazuje na odświeżonej podstawie programowej, która obowiązuje od roku szkolnego 2024/2025.
Formalności zaczynają się znacznie wcześniej niż samo pisanie w maju. Rodzice muszą złożyć pisemną deklarację dotyczącą wyboru języka do 30 września roku szkolnego, w którym odbywa się egzamin. Jeśli jednak w trakcie roku uznasz, że wolisz inny język (oczywiście taki, którego uczysz się w szkole), masz czas na zmianę decyzji do około 15 lutego. To samo dotyczy osób, które chcą zdawać matematykę w języku mniejszości narodowej. Pilnowanie tych dat to absolutna podstawa, żeby nie obudzić się z ręką w nocniku tuż przed maturą ósmoklasisty.
Twój wynik na zaświadczeniu zobaczysz w dwóch wersjach: procentowej i na skali centylowej. Wynik procentowy mówi po prostu, ile punktów udało Ci się „pyknąć” poprawnie. Znacznie ciekawszy jest jednak centyl. Informuje on, jaki odsetek uczniów w całej Polsce napisał egzamin tak samo jak Ty lub słabiej. Jeśli Twój centyl to 82, oznacza to, że byłeś lepszy niż 18% zdających w całym kraju. To właśnie ta liczba pokazuje Twoją realną siłę na tle innych kandydatów do topowych liceów w dużych miastach.
Zasady na sali są bezlitosne i nie ma mowy o żadnym „kombinowaniu”. Wniesienie telefonu, smartwatcha czy jakiegokolwiek innego sprzętu telekomunikacyjnego kończy się natychmiastowym unieważnieniem egzaminu. Jeśli komisja przyłapie Cię na niesamodzielnej pracy, musisz pisać test jeszcze raz w terminie dodatkowym w czerwcu. Sytuacja robi się naprawdę słaba, gdy unieważnienie zdarzy się w terminie dodatkowym – wtedy na zaświadczeniu ląduje wynik 0%. Warto więc zostawić elektronikę w szafce i polegać wyłącznie na własnej głowie i czarnym długopisie.
System CKE przewiduje ułatwienia dla osób, które mają nieco pod górkę z różnych względów. Uczniowie z dysleksją, niepełnosprawnościami czy cudzoziemcy mogą liczyć na dostosowanie warunków. Może to oznaczać wydłużony czas pracy z arkuszem lub pomoc nauczyciela wspomagającego. Aby jednak z tego skorzystać, trzeba ogarnąć papiery do 15 października. Dyrektor szkoły ma obowiązek poinformować rodziców o przyznanych ułatwieniach do 20 listopada, żeby każdy mógł się przygotować do pracy na specjalnych zasadach.
Dla największych wymiataczy przygotowano drogę na skróty, która jest w pełni legalna i bardzo opłacalna. Jeśli zostaniesz laureatem lub finalistą olimpiady przedmiotowej, masz życie jak w Madrycie – jesteś zwolniony z egzaminu z danego przedmiotu. Automatycznie zgarniasz wtedy 100% punktów i 100 centyl, co jest potężnym doładowaniem w rekrutacji. Informację o zmianie w deklaracji z tego tytułu można przekazać nawet na dwa tygodnie przed egzaminem. To idealna nagroda za godziny spędzone nad książkami daleko wykraczającymi poza zwykły program szkolny.
Nawet po egzaminie masz prawo sprawdzić, czy wszystko zostało ocenione sprawiedliwie. W ciągu 6 miesięcy od wyników możesz poprosić o wgląd do swojej pracy w miejscu wskazanym przez OKE. Masz wtedy minimum 30 minut, żeby prześledzić każdą poprawkę i punktację wystawioną przez egzaminatora. Możesz robić zdjęcia swojej pracy i sporządzać notatki. Jeśli znajdziesz błąd w liczeniu, masz dwa dni robocze na złożenie wniosku o weryfikację sumy punktów, co może uratować Twój wynik rekrutacyjny.
Egzamin ósmoklasisty w 2026 roku to proces, który da się ogarnąć bez większego dramatu, jeśli tylko pilnuje się terminów i zna swoje prawa. Od złożenia pierwszej deklaracji we wrześniu, przez zimowe korekty, aż po majowy finał – każdy krok ma znaczenie dla Twojej dalszej edukacyjnej ścieżki. Kluczem do sukcesu jest opanowanie wymagań z nowej podstawy programowej oraz świadomość, że system oferuje narzędzia takie jak dostosowania czy wglądy do prac. Pamiętaj, że choć ten test to stresujące wydarzenie, jest on tylko jednym z wielu etapów, które otwierają przed Tobą drzwi do dorosłości.
poleca:
